എരുതൻപതി
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

ഭരണകൂടവും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഒരു പരസ്പര കരാർ പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സുപ്രധാനമായ ഒരു ഔദ്യോഗിക രേഖയാണിത്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, ഒരു സർക്കാർ ഓഫീസിൽ നിന്നും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന സേവനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പൂർണ്ണമായ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഒരു പൗര പ്രഖ്യാപന പത്രികയാണിത് (Citizen's Charter).

സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ സുതാര്യവും സമയബന്ധിതവുമായി ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

ഒരു പൗരാവകാശ രേഖയിൽ സാധാരണയായി താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടാകും:

• ലഭ്യമായ സേവനങ്ങൾ: ആ ഓഫീസിൽ നിന്നും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് എന്തൊക്കെ സേവനങ്ങളാണ് ലഭിക്കുക എന്നത്.
• സമയപരിധി: ഓരോ സേവനവും എത്ര ദിവസത്തിനകം അല്ലെങ്കിൽ എത്ര സമയത്തിനകം നൽകും എന്നത് (ഉദാഹരണത്തിന്: ഒരു സർട്ടിഫിക്കറ്റ് 5 ദിവസത്തിനകം നൽകും).
• ആവശ്യമായ രേഖകൾ: ഒരു പ്രത്യേക സേവനം ലഭിക്കുന്നതിനായി പൗരൻ എന്തൊക്കെ രേഖകളാണ് സമർപ്പിക്കേണ്ടത് എന്നത്.
• ഫീസ് വിവരങ്ങൾ: സേവനങ്ങൾക്കായി എന്തെങ്കിലും ഫീസ് അടയ്ക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ കൃത്യമായ വിവരം.
• പരാതി പരിഹാരം: പറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ സേവനം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിലോ, ഓഫീസിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ എന്തെങ്കിലും പരാതിയുണ്ടെങ്കിലോ ആരെയാണ് സമീപിക്കേണ്ടത് എന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ വിവരങ്ങൾ.

ഇതിന്റെ ഗുണം എന്താണ്? ഇത് ഓഫീസുകളിലെ അനാവശ്യമായ കാലതാമസവും അഴിമതിയും ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. പൗരന്മാർക്ക് തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ ധാരണ നൽകാനും, സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളെ കൂടുതൽ ജനകീയമാക്കാനും പൗരാവകാശ രേഖ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. നമ്മുടെ നാട്ടിലെ വില്ലേജ് ഓഫീസുകളിലും പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസുകളിലും മറ്റും ഇത്തരം പൗരാവകാശ രേഖകൾ (Citizen's Charter) ബോർഡുകളായി പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണാം.